Đồ ngọt có làm mụn nặng hơn không?

Đường bổ sung

Đường bổ sung là lượng đường được thêm vào thực phẩm hoặc đồ uống trong quá trình chế biến, thường gặp trong nước ngọt, bánh kẹo, trà sữa, bánh ngọt và nhiều loại đồ uống pha sẵn. Khác với đường tự nhiên có trong thực phẩm nguyên bản, đường bổ sung thường đi kèm với những sản phẩm có mức độ chế biến cao và ít chất xơ.

Tải đường huyết và đường huyết

Khi ăn một khẩu phần chứa nhiều carbohydrate dễ hấp thu, đường huyết có thể tăng nhanh. Cùng với đó, cơ thể tăng tiết insulin để đưa glucose từ máu vào tế bào. Tải đường huyết không chỉ xét tốc độ thực phẩm làm tăng đường huyết mà còn tính đến lượng carbohydrate thực tế trong khẩu phần. Vì vậy, một món có chỉ số đường huyết cao nhưng ăn rất ít và một khẩu phần lớn của thực phẩm tương tự có thể tạo ra tác động khác nhau.

Mụn trứng cá và mức độ nghiêm trọng của mụn

Với mụn trứng cá, một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa chế độ ăn có chỉ số đường huyết hoặc tải đường huyết cao với số lượng tổn thương mụn và mức độ nghiêm trọng của mụn. Giả thuyết được quan tâm là tình trạng tăng đường huyết và insulin sau ăn có thể tác động đến các tín hiệu chuyển hóa liên quan đến tuyến bã nhờn và quá trình sừng hóa nang lông.

Insulin và yếu tố tăng trưởng giống insulin

Insulin là hormone giúp cơ thể kiểm soát lượng glucose trong máu. Sau khi ăn, đặc biệt là một bữa có nhiều carbohydrate dễ hấp thu, insulin tăng lên là phản ứng sinh lý bình thường. Vấn đề được quan tâm trong mối liên hệ với mụn không phải là một lần insulin tăng sau bữa ăn, mà là tác động của chế độ ăn có tải đường huyết cao khi được duy trì thường xuyên. Insulin và yếu tố tăng trưởng giống insulin có thể tham gia vào các tín hiệu thúc đẩy hoạt động của tuyến bã nhờn và sự tăng sinh tế bào sừng.

Bã nhờn và sừng hóa nang lông

Tuyến bã nhờn tạo ra bã nhờn giúp duy trì hàng rào bảo vệ da. Tuy nhiên, khi lượng bã nhờn tăng kết hợp với sự bất thường trong quá trình sừng hóa, nang lông có thể dễ bị tắc nghẽn hơn. Sự tích tụ tế bào sừng cùng bã nhờn tạo điều kiện hình thành nhân mụn. Đây là một trong những bước quan trọng trước khi xuất hiện các tổn thương viêm. Điều đó giúp giải thích vì sao chế độ ăn có tải đường huyết cao được nghiên cứu trong mối liên hệ với mụn. Dù vậy, cơ chế này vẫn chỉ là một phần trong toàn bộ quá trình bệnh lý.

Viêm da và mức độ nghiêm trọng của mụn

Khi nang lông bị tắc nghẽn và các yếu tố liên quan đến mụn tiếp tục diễn ra, phản ứng viêm có thể xuất hiện. Từ những tổn thương ban đầu, mụn có thể tiến triển thành sẩn viêm, mụn mủ hoặc những dạng tổn thương sâu hơn. Do đó, ở một số người, chế độ ăn thường xuyên có tải đường huyết cao có thể là yếu tố góp phần khiến tình trạng mụn khó kiểm soát hơn. Nhưng không thể chỉ dựa vào việc ăn đồ ngọt để xác định nguyên nhân khiến mụn nặng lên.

Nước ngọt có đường

Đây là nhóm nên được chú ý vì đường ở dạng lỏng thường được tiêu thụ khá nhanh. Một người có thể uống một lượng đường đáng kể mà không cảm thấy no như khi ăn một bữa có thực phẩm giàu chất xơ và protein. Nếu đang có thói quen uống nước ngọt mỗi ngày, việc giảm tần suất có thể là thay đổi thực tế hơn so với việc cố gắng loại bỏ toàn bộ đồ ăn có vị ngọt.

Bánh ngọt, kẹo và kem

Bánh ngọt, kẹo và kem không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn. Điều quan trọng là tần suất và khẩu phần. Việc sử dụng những món này thường xuyên trong khi khẩu phần rau, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ thấp sẽ khiến chất lượng tổng thể của chế độ ăn kém cân bằng hơn.

Trà sữa và đồ uống nhiều đường

Trà sữa là trường hợp cần quan tâm đến tổng thành phần chứ không chỉ tên gọi. Lượng đường có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau và thay đổi theo công thức, kích thước ly, mức đường và các thành phần đi kèm. Vì vậy, nếu vẫn muốn sử dụng, có thể cân nhắc giảm kích thước khẩu phần, giảm lượng đường và hạn chế tần suất. Đây là cách tiếp cận thực tế hơn đối với người không muốn loại bỏ hoàn toàn món yêu thích.

Kiểm soát tần suất ăn đồ ngọt

Nếu mỗi ngày đều có nước ngọt, trà sữa, bánh hoặc món tráng miệng nhiều đường, tổng lượng đường bổ sung có thể tăng đáng kể. Có thể bắt đầu bằng việc giảm số lần sử dụng trong tuần thay vì thay đổi quá đột ngột. Đồng thời, tránh hình thành thói quen dùng nhiều món ngọt trong cùng một ngày.

Chú ý khẩu phần đường

Một món ngọt được sử dụng thỉnh thoảng với khẩu phần vừa phải khác với việc ăn một lượng lớn trong một lần hoặc lặp lại nhiều lần trong ngày. Khi lựa chọn thực phẩm đóng gói, nên kiểm tra bảng thành phần dinh dưỡng để biết sản phẩm chứa bao nhiêu đường và cân nhắc lượng sử dụng thực tế.

Ưu tiên thực phẩm có tải đường huyết thấp

Một chế độ ăn có tỷ lệ phù hợp các loại rau, đậu, ngũ cốc ít tinh chế và trái cây nguyên quả có thể giúp khẩu phần cân bằng hơn. Đây cũng là hướng được quan tâm trong các nghiên cứu về chế độ ăn và mụn. Điều quan trọng là không biến việc giảm đồ ngọt thành một chế độ kiêng khem quá mức. Cơ thể vẫn cần carbohydrate và nhiều nhóm chất dinh dưỡng khác để hoạt động bình thường.

Tăng chất xơ trong khẩu phần

Chất xơ có nhiều trong rau, các loại đậu, trái cây nguyên quả và ngũ cốc nguyên hạt. Thay vì chỉ tập trung vào việc “cắt đường”, nên nhìn toàn bộ chế độ ăn và tăng tỷ lệ thực phẩm ít chế biến. Một bữa ăn cân bằng với nguồn carbohydrate phù hợp, protein, chất béo và chất xơ sẽ khác đáng kể so với việc thay thế bữa ăn bằng đồ uống có đường hoặc bánh kẹo.

Theo dõi phản ứng của làn da

Nếu nghi ngờ một nhóm thực phẩm có liên quan đến tình trạng mụn, có thể theo dõi thói quen ăn uống và diễn biến của da trong một khoảng thời gian đủ dài. Không nên kết luận chỉ từ một vài lần ăn đồ ngọt rồi xuất hiện mụn. Ngoài chế độ ăn, cần xem xét cả giấc ngủ, căng thẳng, hormone, mỹ phẩm, thuốc đang sử dụng và cách chăm sóc da. Những yếu tố này có thể thay đổi tình trạng mụn và khiến việc xác định nguyên nhân chỉ dựa vào một món ăn trở nên thiếu chính xác.